EMDR Danışmanlık ve Terapi Süreçleri
Geçmişin yüklerinden kurtulmak, travmatik anıları yeniden işlemek ve zihinsel dengeyi sağlamak için EMDR terapisi hakkında güncel makalelerimiz.
EMDR Aşamaları Nedir
EMDR Aşamaları Nedir?Göz hareketleri Desteğinin AşamalarıDanışanın travmatik anı ile karşılaşmaya ve onarmaya hazır olup olmadığının gözden geçirilmesi gereklidir. Danışanın günlük yaşam işlevlerini, sorumluluklarını yerine getirip getiremeyeceği dikkatlice incelenir.Emdr Danışanlık Protokolü 8 Evreden Oluşmaktadır.Birinci EvreDanışanın öyküsü ve tedavinin planlanması ile başlar. Geçmişte yaşanan travmatik anıları ele alma ve yeniden işleme başlangıçta rahatsızlık verici olur.Danışanın travmatik anı ile karşılaşmaya ve onarmaya hazır olup olmadığının uzman tarafından gözden geçirilmesi gereklidir. Danışanın günlük yaşam işlevlerini, sorumluluklarını yerine getirip getiremeyeceği dikkatlice incelenir. Danışmanlıkta ortaya çıkabilecek yoğun duygulara katlanabilme kapasitesi gözden geçirilmelidir.İkinci EvreHazırlık. Danışan ve Uzman arasında olumlu ve güven verici bir bağ ya da ilişkinin kurulmuş olması gereklidir. Danışan Emdr danışmanlığı hakkında yeterince bilgilendirilmiş olmalıdır.Seans esnasında ya da sonrasında ortaya çıkabilecekler konusunda aydınlatılmalıdır. Gerekirse kişinin başa çıkma becerileri ve kaynakları önceden güçlendirilebilir. Emdr seansları esnasında oluşabilecek duygusal dalgalanma ve sarsılmalara karşı iş, aile ve sosyal yaşamın gözden geçirilmesi ve kaynak yaratılması gerekebilir. Kişinin stresle başa çıkabilmesi için kendini rahatlatma, sakinleştirmeye dair yeni beceriler kazanması gerekebilir.Üçüncü EvreDeğerlendirme aşamasında uzman, kişiyi en çok rahatsız eden “olay ya da anı” ya dair inceleme yapar. Hedef belirler. Çalışılacak travmatik olay ya da anı’ının bileşenlerinin tespit edilmesi gerekir.Travmatik anıyı en iyi şekilde temsil eden resim, imaj netleştirilir. Olaya dair işlevsel olmayan, genellenmiş, kişinin kendisi hakkındaki olumsuz düşünceleri belirlenir.” Ben işe yaramaz biriyim. Ben yetersiz biriyim. Korkak, kötü, beceriksiz, aptal, değersiz….“ İfadeler olabilir. Olumsuz ifadelerden sonra hedef olarak olumlu karşıt düşüncelerinde bulunması gereklidir.” Ben değerli biriyim, olabilirim. Ben yeterince becerikliyim. Olduğum gibi iyiyim. Cesur, sevilen, değerli biriyim…”gibi ifadeler olabilir. Çalışılacak travmatik anıya dair duygu, beden duyumları ve yaşanılan rahatsızlık düzeyi belirlenir.Dördüncü EvreDuyarsızlaştırma aşamasında; kişinin kendine ait olumsuz inancı, rahatsızlık duygusu, olaya dair resim, beden duyumu üzerinden duyarsızlaştırmaya yönelik çift yönlü uyarım setleri uygulanır.Uyarımlar çift yönlü görsel, işitsel olabileceği gibi dokunsal da olabilir. Maksat, sağ ve sol beyni aynı anda uyararak beynin travmatik anıyı işlemeye başlamasıdır. Uzman çift yönlü uyarımlar esnasında danışana arada sorular sorar. ”Ne var? Ne geliyor? Fark ettiğiniz bir şey var mı? …” Beynin veri işlemesine yarayan çift yönlü uyarımların ne kadar süreceği kişiye ve anıya göre değişkenlik gösterir.Beşinci EvreYerleştirme evresinde kişinin travmatik olaydan kaynaklı, kendisi hakkındaki olumsuz düşüncesinin değişip, daha olumlu bir hale gelmesi beklenir.Başlangıçtaki “ben güçsüz biriyim, ifadesinin değişerek yerine “olduğum gibi iyiyim, yeterince güçlüyüm…” gibi bir inancın yerleşmesine yönelik çalışılır.Altıncı EvreBeden tarama aşamasında, travmatik anının artık dönüştürülmüş, onarılmış ve kişinin kendisi hakkında olumlu bir inanca ulaşmış olduğu varsayımı ile bedensel duyumlarına odaklanması istenir.Travmatik olayın daha önce yaşattığı, sıkıntı verici beden duyumları genellikle ortadan kalkar. Eğer sıkıntı verici beden duyumları devam ediyorsa olay ya da anının yeterince değişmediği, onarılmadığı fark edilip, işlemeye devam edilebilir. Herhangi bir rahatsızlık ortaya çıkmıyorsa, travmatik olayın etkisinin ortadan kalktığı görülür.Yedinci EvreKapanış evresinde travmatik olay çözülmüş olsun ya da olmasın, seansın kapatılma prosedürleri vardır. Eğer işleme ve dönüşüm gerçekleşmiş ise; tamamlanmış seans prosedürleri uygulanır.Yoksa, “tamamlanmamış seans kapatma prosedürleri” ile kapatma yapılır. Seans sonunda kişinin; seans sonunda yaşadığı olumsuz duygu, beden duyumu, rüya gibi durumları not etmesi ya da fotoğrafını çekmesi istenir. Rahatsızlık yaşama olasılığına karşın “güvenli yer” gibi kaynaklarını kullanması istenir. Beynin “Adaptatif Bilgi İşleme (AIP) süreci seans bitiminde de yavaş da olsa devam edecektir.Sekizinci EvreYeniden değerlendirme her seansın başında uygulanır. Danışanın önceki işlemelerde kat ettiği gelişmeler, yeni farkındalık, duygu, düşünce ve ilerlemeler gözden geçirilir.Gerekiyorsa başka hedefler belirlenir. Travmatik olayın etkilerinin ne ölçüde değiştiği, danışanın bugünkü hayatına olan olumsuz etkilerinin akıbeti araştırılır. Danışmanlığın başarısı, yeniden işleme ve davranışsal etkilerin değerlendirilip, pekiştirilmesi ile ilgilidir.Kaynak; EMDR Eğitim ders notları (DBE) EMDR Temel Prensipler, Protokoller, Prosedürler (F: Shapıro Okuyan Us Yay.)
EMDR Kullanım Alanları
EMDR Hangi Sorunlarda KullanılırHer türlü Fobi,Panik Bozukluk, Depresyon, Sosyal Anksiyete, Sınav/performans kaygısı, yeme bzuklukları, kaza, yaralanma gibi travmatik bütün sorunlarda kullanılmaktadır.EMDR;Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme TerapisiÇocuk, Genç, Yetişkin, Yaşlı dahil olmak üzere herkese uygulanabilir. (Demans gibi sorunlar hariç)Öfke Kontrol Sorunları,Kaygı Bozuklukları,Depresİf Bozukluk,Panik Bozukluk,Sınav Kaygısı,FOBİ (Uçak fobisi, Kedi, böcek, kan, iğne, özgül fobiler…)Kapalı alan (Agora fobi; özellikle EMAR Tomografi ve asansör ile ilgili fobiler)Sosyal Anksiyete,Yeme Bozuklukları,Stresle Baş Etme,Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)Cinsel İşlev Bozuklukları,Özgüven Eksikliği,Perfomans Endişesi, Performans geliştirme,Çekingenlik, Utanma,Uykusuzluk,Ayrılık, AŞK acısı ile baş etme,Akut Stres Bozukluğu ( Ani gelişen olumsuz yaşam olayları)Çift ilişkilerine yönelik aldatma/aldatılma,Ölüm ve Yas SorunlarıOrgan kayıplarına bağlı sorunlar(Fantom ağrı, ağır ameliyatlar sonrası oluşan psikolojik sorunlar)Şiddet, İhmal, İstismar gibi erken dönem çocukluk travmaları,Cinsel istismar, taciz, tecavüz,Kaza, doğal felaket, sosyal olaylara bağlı travma,Migren,Fibromiyalji,Narsistik, Borderline, Psikotik, vb, Kişilik Bozuklukları,Psikosomatik Bozukluklar(hassas barsak sendromu, cilt hastalıkları, hypertansiyon, konversiyon,vb.)Hamilelikte yaşanan kaygı, depresyon, bebeğe yönelik olumsuz, korkutucu obsesyonlar ve doğum korkusu ile baş etme…EMDR oldukça geniş bir alanda, , diğer terapi yaklaşımları olan Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), Şema Terapi, Dinamik ve Aile Terapisi gibi sistemik terapilerle birlikte kullanıldığında etkin bir terapi yöntemi olarak öne çıkmaktadır. Her bir danışan ve her bir rahatsızlık kendine özgü dinamikleri, sorunları barındırır. Emdr ve diğer terapi yaklaşımlarının en az birinde uzmanlaşmış bir danışman/terapist ile çalışmak gerekir. Alanında uzmanlaşmamış bir danışman/terapist fayda yerine zarar verebilir.
EMDR Nasıl Çalışır
EMDR Nasıl Çalışır?Hızlı İyileşme İçin! EMDRBilişsel beyin ve duygusal beyinin veri işleme kapasitesi sorunsuz çalışırsa, yani beyin yaşananlara anlam verilebilmiş, işlenebilmiş ise genellikle problem çıkmaz.(EMDR; sistematik olarak göz hareketleri ile duyarsızlaştırma tekniğine verilen isimdir.)Bilişsel beyin ve duygusal beyinin veri işleme kapasitesi sorunsuz çalışırsa, yani beyin yaşananlara anlam verilebilmiş, işlenebilmiş ise genellikle problem çıkmaz. Durumlar; anılara ya da gerekli yaşam derslerine dönüştürülür. Benlik sentezlemenin ve yeni denge durumunun sağlanmış olmasına bağlı olarak, kendini yeterli ve güçlü hisseder. Yaşanan durum kişiler için travmatik olmaktan çıkar.Yaşananların bilişsel beyinle bağlantısı kurulamadığında, veriler işlenemediğinde ham haliyle, işlenmemiş, sindirilmemiş olarak kalır. Acı verici, yetersizlik yaratıcı, korkutucu olmaları sebebiyle, var olan yaşantılar, bilinçten uzaklaştırılır. Duygusal beyinde sindirilmemiş olarak kalır. Duygusal beyinin denetimi altında olan bedene hapsedilir.Duygusal anılar bedene kazınmış gibidir. Silinemez. Duygusal beyin ve onun kontrolündeki beden, yaşananları, kendisine yapılanları asla unutmaz. Araştırmalar; travmatik yaşantıların hücresel düzeyde tüm bedende değişiklik yarattığını ortaya koymaktadır.Bilişsel beyin yaşananların üstesinden gelemediğinde, mevcut anıları, sahneleri, izleri izole etmekte, bilinçle olan bağlantılarını kesmektedir. İnsanlar, olayı unuttuklarını, hiçbir şey anımsamadıklarını dile getirirler. Ancak, bazen bir koku, bazen bir görüntü, söz, ses ya da bir yiyeceğin tadı, duygusal beyindeki yaralanmaları aktive etmektedir. Bunun sonucu olarak travmatik anılar tetiklenmektedir.Beynimiz, bedenimizde olduğu gibi kendi kendini iyileştirme mekanizmalarına sahiptir. Yaşanmış, ancak işlenememiş travmatik olabilecek bütün yaşantılar, iyileşebilmek için sürekli olarak kendini hatırlatır. Bilinci değişik yollarla zorlar. Sindirilmeye çalışılır.EMDR kuramına göre; travmatik, duygusal yaşantılar sindirilemediği için, yaşandığı haliyle sinir sisteminde bloke edilir.Görüntüler, sesler, bedensel duyumlar, kişisel inançlar (öleceğim, başarısızım, yetersizim, mahvoldum, terk edileceğim, kaybolacağım türünde ) sinir sisteminde birikmektedir. Duygusal beyne yerleşmiş, mantıklı bilgilerden yoksun olan sentezlenmemiş travmatik yaşantılar, olayla ilgili küçük bir uyarı karşısında tetiklenir ve işlenmemiş, işlevsiz bilgi paketi(Flash Back) haline geliverir.EMDR’in gücü; en önce travmayı oluşturan anıyı, onu çağrıştıran her neyse- işitsel, görsel, duygusal, fiziksel beden duyumları- değişik bütün parçalarıyla harekete geçirmesindedir. Rüyalar, günlük yaşantıları sindirmek, bilişsel ve duygusal beyin sentezlemesinin yapılması için beynin yeniden düzenleme işlevleri görevindedirler. EMDR seanslarında kişiler; uzmanın parmak hareketlerini izlerken, göz hareketleri, uykuda rüya görme esnasında yaşananlara benzemektedir. EMDR’ da uzmanın parmaklarını izlerken yaşanan göz hareketleri de sindirilmemiş anıların yeniden canlandırılarak, işlenmesine yardım etmektedir. Beynin kendini iyileştirme mekanizması, “uyarlayıcı bilgi işleme sistemi” uyarılmaktadır.EMDR’ın göz hareketleri, psikolojik travmaların ardından iyileşmeyi hızlandıran doğal bir mekanizmaya benzetilebilir. Hastalar, rüya görme ve serbest çağrışım anında olduğu gibi, birbirine bağlı bir dizi anıyı hatırlamakta ve sözcüklere dönüştürmektedirler. İyileşme sadece göz hareketlerine bağlı değildir. Göz hareketleri uyarıcı olmakta, geçmişteki anılar canlanmaktadır. Sözel olarak uzmanla birlikte, travmatik anıların işlenmesi, yeniden anlamlandırılması gereklidir. Sürecin sonunda kişinin olay anındaki, kendine yönelik çaresizlik, yetersizlik, terk edilme, donakalacağı türündeki düşünce ve duygularının dönüşmesi gereklidir. Yeniden çerçevelenip, anıların dönüştürülmesi için çalışılır.Geçmişteki anılar ele alınırken, başka noktalardan bakabilmek öğrenilir. Uzmanla birlikte, anılar, bugünün bakış açısıyla işlenmektedir. Kaygıya, korkuya yönelik tutumlar değişmektedir. Güçsüzlük, yetersizlik, başa çıkamama endişeleri yerini güçlülüğe bırakmaktadır. Yaşantısal değişimler, tıpkı travmada olduğu gibi yine bedende ve beyinde, hücresel düzeyde kalıcı değişimlere neden olarak, iyileşmeye hizmet etmektedir.
EMDR Nasıl Yapılır
Emdr Nasıl uygulanır?EMDR da; kişiye çift yönlü görsel, işitsel, dokunsal, kinestetik uyarılar verilmesi ile gerçekleşir. Sıklıkla görsel, işitsel uyarılar kullanılmaktadır. Her iki beyni hedef alan çift yönlü uyarımlar ile zihinsel işleme süreci tetiklenir.Emdr Terapisi Nasıl Yapılır?EMDR Terapisinin duyarsızlaştırma çalışmasında, herhangi bir ilaç ya da hipnoz gibi telkin yöntemleri uygulanmaz.EMDR da; 8 aşamalı ve her aşaması belli bir protokol çerçevesinde belirlenmiş; duyarsızlaştırma ve yeniden işleme evresi bulunur.EMDR da; Duyarsızlaştırma denen olay; kişiye çift yönlü görsel, işitsel, dokunsal, kinestetik uyarılar verilmesi ile gerçekleşir. Sıklıkla görsel, işitsel uyarılar kullanılmaktadır. Her iki beyni hedef alan çift yönlü uyarımlar ile zihinsel işleme süreci tetiklenir.EMDR Terapisinde; önceden, terapist ve danışanın üzerinde anlaştıkları olumsuz bir anıya ve olumsuz düşünceye odaklanarak çift yönlü uyarımla çalışmaya başlanır.Geçmişe yönelik anı üzerinde çalışırken, geçmişte de yaşanmış olumsuz, acı ve üzüntü verici duygular, bunlara bağlı bedensel hisler, gerginlikler yeniden ortaya çıkabilir. Geçmişe ait anıya dair sinirsel kanallar uyarılır ve zihinsel işleme gerçekleşir. Beynin kendi kendini iyileştirme kapasitesi devreye girer. Geçmişte olduğu gibi depolanmış bellek izleri, Adaptif (Uyumsal Bilgi işleme) Bilgi İşleme (AİP)süreci sayesinde değişmeye başlar.Çocukken bir öğretmenin bağırması ile korkan ve çişini tutamayıp yapan birinin, “tehlikedeyim, kimseye güvenemem, kendimi koruyamam, beceriksizim…” türündeki bir düşüncesi, yıllarca kişiye acı ve utanç verebilir. Kişide bu anı ile kök salan; sosyal kaygı, kaçınma gibi sorunlar olabilir.EMDR Terapisi sonrası aynı kişi aynı olumsuz olayı daha nötr biçimde ifade eder. Kendine ait olumsuzluk içeren, özdeğer ve özsaygısını düşüren olay çözümlenir. Bir film izlemeye benzetilebilir. Filmi danışan izler.EMDR Terapisi film izlemeye benzetilebilir. Filmin başında kötü, acı verici sahneler bulunur. Oradaki kahraman “yetersiz, beceriksiz, utanç içinde, kendini tehlikede hisseden biridir.” Çift yönlü uyarılarla film ilerler. İlerledikçe sahneler ve kahraman değişmeye başlar. Filmin sonuna doğru artık kahraman kendine gelir, güçlenir, özsaygısı artar. Özdeğer gelişir. Film sonuçta, mutlu sonla biter.EMDR da; Terapist “Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme” aşamalarında; pasiftir. Sadece danışana rehberlik eden biri konumundadır. Filmi izleyen değil, filmi izleyeni takip eden ve gerektiğinde destek olandır. Danışanın veri işleme kapasitesi devrededir sadece.Terapist çift yönlü uyarımı uygular. Belli setler, uyarımlar sonucunda da danışana; “ne var, ne geliyor? Fark et…” gibi sözel uyarılarda bulunur.EMDR ile uyumsal olmayan düşünceler gider, bedensel sorunlar kaybolur. Olumsuz anı, unutulmaz. Kişiyi rahatsız eden duygular, bedensel duyumlar, ruhsal, ilişkisel sıkıntılar ortadan kalkar. Kaynak; EMDR (DBE Eğitim Ders notları) EMDR Terapisi Teknikleri ile Acı Anıları Silmek (F.Shapiro) Işık Hızında Duygusal İyileşme (David Grand)
EMDR Acının Silinmesi
EMDR Danışmanlığıyla Acının SilinmesiEMDR Danışmanlığında Duyarsızlaştırma Nasıl Yapılır?EMDR Danışmanlığının duyarsızlaştırma çalışmasında, herhangi bir ilaç ya da hipnoz gibi telkin yöntemleri uygulanmaz.EMDR da; 8 aşamalı ve her aşaması belli bir protokol çerçevesinde belirlenmiş; duyarsızlaştırma ve yeniden işleme evresi bulunur.EMDR da; Duyarsızlaştırma denen olay; kişiye çift yönlü görsel, işitsel, dokunsal, kinestetik uyarılar verilmesi ile gerçekleşir. Sıklıkla görsel, işitsel uyarılar kullanılmaktadır. Her iki beyni hedef alan çift yönlü uyarımlar ile zihinsel işleme süreci tetiklenir.EMDR Danışmanlığında; önceden, uzman ve danışanın üzerinde anlaştıkları olumsuz bir anıya ve olumsuz düşünceye odaklanarak çift yönlü uyarımla çalışmaya başlanır.Geçmişe yönelik anı üzerinde çalışırken, geçmişte de yaşanmış olumsuz, acı ve üzüntü verici duygular, bunlara bağlı bedensel hisler, gerginlikler yeniden ortaya çıkabilir. Geçmişe ait anıya dair sinirsel kanallar uyarılır ve zihinsel işleme gerçekleşir. Beynin kendi kendini iyileştirme kapasitesi devreye girer. Geçmişte olduğu gibi depolanmış bellek izleri, Adaptif (Uyumsal Bilgi işleme) Bilgi İşleme (AİP)süreci sayesinde değişmeye başlar.Çocukken bir öğretmenin bağırması ile korkan ve çişini tutamayıp yapan birinin, “tehlikedeyim, kimseye güvenemem, kendimi koruyamam, beceriksizim…” türündeki bir düşüncesi, yıllarca kişiye acı ve utanç verebilir. Kişide bu anı ile kök salan; sosyal kaygı, kaçınma gibi sorunlar olabilir.EMDR Danışmanlığı sonrası aynı kişi aynı olumsuz olayı daha nötr biçimde ifade eder. Kendine ait olumsuzluk içeren, öz değer ve özsaygısını düşüren olay çözümlenir. Bir film izlemeye benzetilebilir. Filmi danışan izler.EMDR Danışmanlığı film izlemeye benzetilebilir.Filmin başında kötü, acı verici sahneler bulunur. Oradaki kahraman “yetersiz, beceriksiz, utanç içinde, kendini tehlikede hisseden biridir.” Çift yönlü uyarılarla film ilerler. İlerledikçe sahneler ve kahraman değişmeye başlar. Filmin sonuna doğru artık kahraman kendine gelir, güçlenir, özsaygısı artar. Özdeğer gelişir. Film sonuçta, mutlu sonla biter.EMDR da; Uzman “Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme” aşamalarında; pasiftir. Sadece danışana rehberlik eden biri konumundadır. Filmi izleyen değil, filmi izleyeni takip eden ve gerektiğinde destek olandır. Danışanın veri işleme kapasitesi devrededir sadece.
EMDR Danışmanlık Nedir
EMDR Danışmanlık NedirEMDR Göz Hareketleri İle DanışmanlıkSistematik Göz Harekteleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR) Danışmanlık; Francine Shapiro tarafından 1980 li yıllarda keşfedilmeye başalanan bir destek yaklaşımıdır.İlk zamanlar sadece Sistematik Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma(EMDR) danışmanlık olarak savaş travması yaşamış gazilere uygulanır. Daha sonraki süreçte; Shapiro ve arkadaşları Emdr’ı geliştirmeye devam ederler. EMDR ,daha sonra EMDR, EMDR danışmanlık farklı hastalık, travmalara yönelik olarak farklı protokollerle gelişmeye devam etmektedir.Travmalar yaşamın ayrılmaz bir parçasıdır. Ruh ve beden sağlığı çalışanları da, ruhun ve bedenin acılarını dindirmeye çalışırlar. EMDR tam da; ruh ve beden acılarının kesiştiği bir kavşakta, şifa kaynağını harekete geçiren bir yaklaşımdır.Diğer bütün yaklaşımlarıyla entegre edilebilmesi de ayrıca avantajdır.Acil durum, felaket ve toplumsal terör mağdurları için vazgeçilmez bir şifa bulma aracıdır.